Staking gevangenissen 07-08/05

Op 7 en 8 mei werd het werk opnieuw neergelegd in de Vlaamse gevangenissen. Met deze staking wil men een signaal geven naar zowel uittredend minister Koen Geens, als de toekomstige minister van Justitie. Ze willen pijnpunten als overbevolking in gevangenissen, het personeelstekort, absenteïsme en verlofachterstand onder de aandacht brengen.

Minister van Justitie Koen Geens wijst op de maatregelen die de voorbije legislatuur genomen zijn inzake overbevolking. Zo daalde de penitentiaire bevolking door de frequentere toepassing van de enkelband, de uitstroom van geïnterneerden uit gevangenissen naar gespecialiseerde forensische centra en het vervroegd terugsturen van veroordeelden zonder verblijfspapieren naar hun land van herkomst.

Voor het personeelstekort verwijst Geens naar een protocolakkoord met nieuwe personeelskaders voor gevangenissen. Ook op de aanwerving van personeel werd blijvend ingezet via aangepaste en meer flexibele selectieprocedures. Het ACV erkent dit en stelt dat er inderdaad flink is aangeworven maar nog steeds onvoldoende om de uitstroom op te vangen. Deze laatste hebben ook kritiek op de Rosetta's, startbaanovereenkomsten van 6 maanden voor -26 jarigen. Dit werkt op korte termijn maar er is nood aan een duurzame oplossing. Justitie dient het beroep penitentiair bewakingsassistent (PBA) aantrekkelijker te maken, aldus de vakbonden.

Ook wijzen ze op de nood aan positieve maatregelen om het absenteïsme tegen te gaan. De verlofachterstand bedraagt ongeveer 70 dagen per persoon.

Stakingen in de gevangenis hebben een aanzienlijke impact op de situatie van gedetineerden. België werd al meermaals op de vingers getikt door het Comité tegen foltering van de Raad van Europa (CPT). Detentieomstandigheden tijdens langdurige stakingen kunnen leiden tot de aantasting van de fundamentele rechten van gedetineerden. Afgelopen maart werd het wetsontwerp voor de minimale dienstverlening in gevangenissen goedgekeurd. Deze garandeert de continuïteit van de penitentiaire dienstverlening tijdens stakingen. Hierbij moet worden opgemerkt dat leeractiviteiten (onderwijs, cultuur, sport, werk) hier niet in verankerd zijn.

Sinds 29 april 2019 wordt uitvoering gegeven aan het individueel detentieplan. Dit detentietraject op maat verzekert meer toegang tot activiteiten die bijdragen aan de zelfontplooiing van gedetineerden. Denk aan vorming, arbeid, sociale begeleiding, contacten met de buitenwereld, sport, etc. Het ACV vindt de toename in deze activiteiten een goede zaak. Dit creëert echter opnieuw meer werkdruk, luidt het. Opdat deze activiteiten kunnen doorgaan is penitentiair personeel uiteraard onmisbaar. We kunnen besluiten dat beide actoren - personeel en gedetineerden - er baat bij hebben dat binnen dit spanningsveld blijvend naar oplossingen gezocht wordt.